مقدمهء مترجم كتاب « جنگهاى ايران و روم » كه ترجمهء فارسى آن اينك بار دوم منتشر مىشود ، يكى از مهمترين مآخذ تاريخ ايران به شمار مىآيد . مؤلف اين كتاب ، « پروكوپيوس » ، در اواخر قرن پنجم ميلاى در شهر قيصريه واقع در فلسطين متولد شده است و با آنكه راجع به آغاز زندگانى و دورهء تحصيلات او اطلاعات جامعى در دست نيست ، ولى مىدانيم كه وى در رشتهء علوم قضائى تحصيل كرده و در ايام جوانى به قسطنطنيه رفته است . وى در سال 527 ميلادى به سمت مشاور قضائى و منشى مخصوص « بليزاريوس » انتخاب گرديد . بليزاريوس در آن موقع افسر جوانى بود كه در سپاه ژوستينين خدمت مىكرد و تازه به درجهء فرماندهى ارتقا يافته بود . « پروكوپيوس » در همهء جنگهائى كه بليزاريوس در افريقا و ايتاليا و در مشرق كرده است ، همراه او بوده و حوادثى را كه در اين كتاب شرح مىدهد ، همه را به چشم ديده است . وى در سال 527 ميلادى در بين النهرين بوده و در سال 533 همراه بليزاريوس به افريقا و در سال 536 با وى به ايتاليا عزيمت كرده است و به اينجهت بطوريكه خود او هم در مقدمهء « تاريخ جنگها » متذكر گرديده « اهليت او در نوشتن تاريخ ايندوره بيش از هر كس ديگر بوده است » . پروكوپيوس سه جلد كتاب تأليف كرده و همهء حوادث دورهء سلطنت